Uzun Bıçaklar Gecesi

Paylaşmak önemsemektir!




Uzun Bıçaklar Gecesi (30 Haziran-2 Temmuz 1934)

Uzun Bıçaklar Gecesi
Uzun Bıçaklar Gecesi

Bu Hitler’in iktidarını sağlamlaştıran parti içi bir temizlik olayının hikayesidir.
Birinci Dünya Savaşı henüz bitmiştir. Sosyal ve siyasi dinamikleri bilmeyen ve sadece savaşmaktan anlayan subay ve askerler neden yenildiklerine bir türlü anlam veremiyorlardı. Almanya mağlup ve gururu kırılmış askerlerle doluydu. Kaotik ve karmaşık bir ortam vardı. Hükümeti kuran komünist partiye darbe yapılmıştı. Siyasi istikrar yoktu. Bir sürü irili ufaklı parti kurulmuştu. Gururu kırılmış askerler bu partileri doldurmaya başlamıştı. Bu sırada ilan edilen Weimar Cumhuriyeti düşmanın sunduğu Versailles Barışını kabul etmişti. Bu milliyetçi partileri ve vatansever askerleri öfkelendirmişti.

Bu milliyetçi partilerden biri de küçük Nazi Partisiydi. Diedrich Eckart’ın ve arkadaşlarının kurduğu bu partinin başına kısa sürede adı sanı duyulmamış bizzat Eckart tarafından keşfedilen sıradan bir onbaşı olan Hitler geçecekti. Hitler de çoğu asker ve çoğu Alman gibi savaşın nasıl kaybedildiğine anlam veremiyordu. Günah keçisi içteki Komünistler ve Yahudiler olmuştu. Versailles’i imzalayan Weimer Hükümeti de hain ilan edilmişti. Nazi Partisi başa geçerek bunlara son vermeyi amaçladı. Partiyi ve kendisini korumak için gücenmiş askerlerden ve başıbozuklardan müteşekkil SA, Fırtına Birlikleri ya da Kahverengi Gömlekliler olarak anılan paramiliter kuvvetleri kurdu. Bu arada partinin üye sayısı gittikçe artırıyordu.

Hitler, Röhm ve SA (Kahverengi Gömlekliler)

Hitler iktidara geldiğinde sayısı 4 milyona ulaşacak bu orduyla ta 1923’te bir darbe girişiminde bulundu. Weimar Cumhuriyeti Britanya ve Fransa’ya savaş tazminatı ödemeye devam edeceğini bildirmesi üzerine Hitler ve SA Birahane Darbesi denilen ve başarısızlıkla sonuçlanan eylemi gerçekleştirdi. Bu olayda Nazi Partisinde hayatını kaybedenler ‘şehit’ olarak kabul edildi ve Hitler iktidara geldiğinde propaganda amaçlı bu ‘kahramanları’ anma törenleri düzenleyecekti. Hitler ve arkadaşları darbede sonrası yakalanıp hapse mahkûm edildi. Hitler 5 yıl hapse mahkûm edilmesine rağmen kendisine sempati duyan bir hâkim sayesinde 9 ay hapiste kalmıştır. Hitler hapis sırasında en yakın dostu olan ve 1941’e kadar ikinci adamı olan Rudolf Hess’in editörlüğünde Kavgam adlı kitabı yazmıştır.



Kavgam’daki görüşleri baz alırsak SA lideri Röhm’ün yaşaması mucize idi. Çünkü Hitler Kavgam’da sağlıklı bir Alman ırkı için sakatlar, özürlüler ve lgbtliler ortadan kaldırılmalıydı. Röhm de bir erkeklerden hoşlanan biriydi. Bu uzun bıçaklar gecesi adlı olayın sadece bir bahanesiydi. Tabir-i caizse parti içi bıçaklar çekilmişti. Hitler iktidara geleli yaklaşık 1,5 yıl olmuştu. Partileri fesh etmiş ve muhalefetin hepsini konsantrasyon kamplarına götürmüştü. Meclise istediği yasaları çıkartırabiliyordu. Önündeki tek yasal engel yaşlı Başkan Hindenburg idi. O da 2 Ağustos 1934’te ölecekti. Ama Hitler’in uzun vadeli amaçları vardı.

Hitler ve Röhm, Nüremberg Konuşmaları,

Alman ordusuna hükmetmek ve ileride bir dünya savaşına hazırlanmak. Bunun içinde orduya kendini kabul ettirmeliydi. Ordunun Hitler’e biat etmesi buna bağlıydı. Bunun önündeki tek engelde Röhm’ün ordu ve devlet için güvensizlik kaynağı SA kuvvetleriydi. Her ne kadar SA askerleri Hitler’e biat etse de Röhm tarafından yapılacak karşı bir hamle Hitler’i ve ekibini saf dışı bırakabilirdi. Hitler aslında Röhm’ün partiye ve kendisine olan güveninin sonsuz olduğuna biliyordu. Ama Röhm’ün emrindeki 4 milyona yakın asker ileride bir tehdit olabilirdi. Ayrıca SA’nın önde gelen üyeleri Hitler iktidara geldiğinde pastadan pay istediler.

Çeşitli makamlara yapılacak atamalar Hitler’in emellerini bozabilirdi. Ayrıca Alman ordusu buna karşı koyabilirdi. İlk etapta Hitler Röhm’e kabinede bir görev verdi. Lakin Röhm daha fazlasını istiyordu. Röhm Hitler tarafından ihanete uğramış gibi hissediyordu. Bu ortamda Hitler’in kulağına bazı söylentiler geliyordu. İleride SS’de yüksek rütbeli bir subay olacak Reinhard Heydrich aldığı bir istihbaratı Hitler’e götürdü. Bu istihbarata göre Fransız elçisi, Röhme Hitler’i devirmek ve Gregor Strasser liderliğinde bir hükümet kurmak için 12 milyon Reichsmark vermişti. Bu arada Başkan Hindenburg Hitler’in meclisteki faaliyetleri kısıtlamaya çalışırken ayrıca Röhm’ün hareketlerini izlemeye başladı. Hitler ve ekibi ileride Almanya’nın tek yetkilisi olmak ve orduya hükmetmek için önündeki tüm engelleri kaldırmaya karar verdi.

Hitler ve SA

Hazırlanan plana göre SA’nın başındaki yetkililer ortadan kaldırılacaktı. Bu siyasi-askeri-polisiye bir harekât olacaktı. Parti içi temizlik 30 Haziran’da başladı. Hitler ve geniş çaplı SS askerleri Hanslbauer Hotel’in önüne geldiler. Röhm orada bekliyordu. Saat sabah 6 sularıydı. Hitler elinde silahıyla Röhm’ün kaldığı odaya daldı ve onu tutukladı. Hitler Röhm’e intihar etme seçeneği sundu ama Röhm bunu reddetti. Tutuklanan Röhm Münih’teki Stadelheim Hapishanesinde kısa bir süre tutulduktan sonra iki SS askeri tarafından kurşuna dizildi. Tam sayı hakkında net bir sonuç olmasa da yaklaşık 500-1000 arasında SA subay kadrosu temizlendi. Bu olayda Hitler geçen 14 yıllık süreden kendine çok yakın bazı adamları dahi ortadan kaldırdı. Çıkan çatışmada ölen suçsuzlar adına bir özür bildirisi yayınlandı. Ayrıca kişisel çıkarları için SS lideri Himmler ve Hava Kuvvetleri lideri Göring de düşman gördüklerini ortadan kaldırdı. Uzun Bıçaklar Gecesi 2 Temmuz’da sona erdi. Bunun sonunda SS kendini öne çıkardı. Hindenburg’un Hitler’e karşı duracak gücü azaldı. En ilginci olay halktan saklandı.

Yunus Emre Yiğit

Boğaziçi Tarih