Kösedağ Savaşı (1243)

Paylaşmak önemsemektir!




26 Haziran-3 Temmuz 1243
Kösedağ Savaşı (1243)
Kösedağ Savaşı (1243)

Alaeddin Keykubad( 1220-1237) döneminde en parlak günlerini yaşayan Anadolu Selçuklu Devleti kısa bir süre sonra çok büyük felaketlerle karşılaşacağını bilemezdi. 13. Yüzyıla kadar tarih sahnesinde önemli bir yer teşkil etmeyen Moğollar Cengiz Han’ın 1206’da devletin başına geçmesiyle 1227’de ölümüne kadar Çin Denizinden Hazar Denizine kadar uzanan büyük bir imparatorluk kurdu. Ölümünden sonra toprakları dört oğlu arasında paylaşılırken İran bölgesinde Moğol İlhanlı Devleti kuruldu. Yayılmacı bir politika sürdürmeye devam eden Ilhanlılar Harzemşah Devletinin 1231’de yıkılışı ile oluşan boşluğu kısa sürede doldurarak Anadolu Selçuklu Devleti ile komşu olmuştu. Fakat Harzemşahları 1230’da Yassı Çemen Savaşında mağlup eden Alaeddin Keykubad’ın varlığı Moğol yayılmacılığını bir süre için durdurmuştu.

Kösedağ Savaşı (1243)
Kösedağ Savaşı (1243)
Alaeddin Keykubad’ın ölümüyle 1237’de başa geçen oğlu II. Gıyaseddin Keyhüsrev babası kadar tecrübeli bir değildi. Yönetimdeki tecrübeli isimleri görevden uzaklaştırması buna örnek gösterilebilir. Kısa süre içinde Alaeddin Keykubad’ın bıraktığı huzurlu ve müreffeh devlet büyük bir isyanla karşılaştı. 1240 yılında patlak veren dini ve sosyal karakterli Babai İsyanı hem sosyo-ekonomik yapıya zarar vermişti hem de bu isyanı bastırmak için şiddetli yollara başvuran devletin askeri gücünü zayıflatmıştı.
Anadolu Selçuklu Devletinin bu durumunu fırsat bilen İlhanlı lideri Baycu Noyan Ermeni ve Gürcü birliklerle desteklenmiş ordusunu saldırı için İran’da konuşlandırmıştı. Bölgede müttefik namına Eyyubiler ve Artuklu Emirleri ile iyi ilişkiler kuramayan II. Gıyaseddin Keyhüsrev ayrıca sınır bölgelerinde gerekli askeri tahkimatı yapmamıştı. Yaklaşık 40 bin kişilik ordusuyla Erzurum’u istila eden İlhanlı ordusuna karşı derhal gerekli hazırlıklara başladı. Yaklaşık 80 binlik kişilik ordusuyla Sivas’ta konuşlanıp Moğol ordusu karşısında ordudaki rütbelilerin tavsiyesi ile savunma yapmayı düşünen II. Gıyaseddin Keyhüsrev devlet adamlarının fikrini değiştirmesiyle İlhanlı ordusuna karşı taaruz yapmak için Kösedağ mevkiinde doğru harekete geçti. Gürcü ve Trabzon Rum İmparatorluğu birliklerince desteklenen Selçuklu ordusu kendinden sayıca az İlhanlı ordusuna
bir hafta içinde yenildi.
Bu mağlubiyetle bir daha eski gücünü elde edemeyecek ve 1308’de yıkılacak olan Selçuklu Devleti tam 65 yıl İlhanlı Devletinin Anadolu vilayeti konumuna düştü. Selçuklu yöneticileri İlhanlı Han’ı tarafından belirlendi. Daha önemlisi Kösedağ Savaşıyla birlikte Selçuklu gücünün de zayıflamaya Anadolu ikinci beylikler dönemi başladı. İlhanlı gücünün bölgede zayıflamasıyla bağımsızlıklarını ilan edecek bu beylikler Anadolu Türk İslam kültürünün şekillenmesinde büyük bir role sahiptir.