Para Nedir? (DOLAR ASLINDA NEDEN YÜKSEKTİR)

Para Nedir? (DOLAR ASLINDA NEDEN YÜKSEKTİR)
Para Nedir? (DOLAR ASLINDA NEDEN YÜKSEKTİR)

Para herhangi bir mal ve ya hizmeti satın alma gücüne sahip varlığa verilen isimdir.

İster cebinizde taşıyabileceğiniz bir madde isterseniz elektronik hesaplarınızda bir rakam olsun paranın günümüzde ki en önemli özelliği her türlü ihtiyacı karşılayan başka herhangi bir araca kolaylıkla dönüştürülebilmesidir.

Bu nedenle uluslararası para fonu yani bilinen adıyla IMF’ye göre para olmazsızın modern ekonomiler çalışamaz.

Tarihteki ilk madeni para milattan önce ki 7. yüzyılda Anadolu’da bulunan Lidyalı’lar tarafından basılmıştır.

Lidyalı’lar para yapmak istedikleri maddenin üzerine yerleştirdikleri kalıpları çekişlerle darp ederek para üretiyordu.

Bu yapılan işlem günümüzde darphane sözcüğünün de ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

Para olsun ve ya olmasın insanlar tarihin her döneminde ticaret yapıyordu.

Avcı toplayıcı yaşamdan tarım devrine geçişte insanoğlu kendi tüketeceğinden daha fazlasını üretmeye başladı. Bu toplumda insanların ihtiyacı olmayan lüksler ortaya çıkmaya başlamıştır.




Bu lüksler bir süre sonra ihtiyaç haline gelmiştir. Bu durum tarihteki ilk bölgesel ticaret ilişkilerinin kurulmasına neden olmuştur.

Afrika’da ormanda yaşayan avcı ve toplayıcı Pigmeler’le tarım yapan Bantu’lar arasında binlerce yıl önce yapılan ticaret para olmadan yapılan bir ekonomik çeşididir.

Pigmeler avladıkları hayvanları ormanın kenarına getirip bırakıp tekrar evlerine dönüyordu.

Bir kaç gün sonra oraya gelen Bantu’lar ise avlanan hayvanları alıp yerlerine tarımını yaptıkları ürünü bırakıp ayrılıyordu. Daha sonra oraya gelen Pigmeler bırakılan ürünü beğenirse alır beğenmezse bırakıp giderlerdi.

Bu daha fazla ürün istedikleri anlamına gelen tarihin ilk pazarlık yöntemiydi.

Paranın yerine kullanılan bir çok farklı ürün tarihteki yerini bulmuştur.

Kimi zaman değerli madenler kimi zamanda o bölgede az bulunan ürünler ticarette bir enstrüman olarak kullanılıyordu.

Örneğin; Bir zamanlar Asya ve Afrika’da ki bazı kabileler ticarette Kauri kullanılıyordu. Kauri para yerine kullanılan Deniz Kabuklarına verilen isimdir. Belirli bir sayıda ki kauri ile bir çuval un ve ya pirinç alınabiliyordu.

Benzer şekilde Amerikan yerlileri deniz kabuklarına Abolan adını vermiş ve para yerine kullanmışlardır.

Toplumların büyümesi ile artan ihtiyaç çeşitleri toplumların karşılıklı ticaret hacminin genişlemesine sebep olmuştur.

Artan ticaret hacmi artık takas usulü ile karşılanamayacak bir hacme ulaşmıştır. Bu nedenle toplumlar karşılıklı olarak ortalama aynı değeri verebileceği ortak bir meta üzerinde anlaşmak zorunda kalmışlardır.

İşte para böylelikle icat oldu.

Lidya’da basılan paranın en büyük özelliği paranın kendi değerinin üretildiği madenden daha çok değerli olmasıdır. Böylelikle paranın değeri üretildiği malzemeden ayrı bir boyutta değerlendirilir.

Tarihin bazı dönemlerinde maden eksikliğinden dolayı para üretiminde farklı malzeme arayışları ortaya çıkmıştır.

Bu nedenle bir dönem Çin’de demirden para üretimine geçmiştir. Fakat zamanla kağıt ve pamuk para üretiminin en önemli ham maddesi konumuna gelmiştir.

Osmanlıda askeri maaşlar için basılan madeni paralar genellikle altın ve gümüş madenleri kullanılarak üretilirdi.

Bu nedenle bu paraların değerinin üretildiği malzeme belirliyordu.

Çöküş döneminde savaşlar nedeniyle Devlet düzeninde ortaya çıkan bozulmalar Osmanlı ekonomisinide vurmuştu.

Para basımı için yeterli altın ve gümüş bulunmadığı için ilk önce paranın ağırlığı azaltıldı. Buda yetmeyince tahşiş yöntemine geçildi. Tahşiş değerli madenlerden üretilen paranın içine konulan bakır ve değersiz maden oranını artırma yöntemidir.

Para Nedir? (DOLAR ASLINDA NEDEN YÜKSEKTİR)
Para Nedir? (DOLAR ASLINDA NEDEN YÜKSEKTİR)

Fakat bu durum enflasyonun artmasına ve askerin ayaklanmasına neden olmuştur.

Günümüzde üretilen banknotların çoğu kağıt dışında ki diğer maddelerden oluşuyor.

Örneğin; Dolar’ın %25 keten %75’i ise pamuktan oluşmaktadır.

Fakat dolar en değersiz maddeden bile üretilse üretildiği madde onun değerine hiç bir etki etmemektedir.

Çünkü küreselleşme ile birlikte Dünya ticaretinin resmi olmayan para birimi dolar iletişim dili ise ingilizcedir.




Doların hem Dünya ticaretinde başat bir değiş tokuş aracı olması hemde doğrudan bir yatırım aracına dönüşmesi onun değerini daha çok artırmaktadır. Fakat doların global açıdan yükselmesi kadar bazı yerel para birimlerinin de değersizleşmesi onun değerini kat be kat çıkartıyor.

Ayrıca Dünya petrol ticaretinin dolar olarak yapılması maalesef vazgeçilmez bir para birimine dönüşmüştür.

Günümüzde paraları değerli hale getiren üzerilerinde ki piramit ve ya tek göz simgesi değildir. Onu yakmak ve ya kağıt mendil olarak kullanmakta değerini düşürmez.

Doların artmasına değilde yerel para biriminin neden düştüğüne odaklanmak en akıllıca düşünme tarzı olacaktır.

Para denilen Beta sadece ekonomik boyutu olan bir varlık değildir.

Tarihi bir paraya bakarak onu basan ülkenin egemenlik biçimi, egemenlik alanı, madenleri ve ülkenin o zamanki durumunu anlayabilirsiniz. Bu aslında Nümizmatik biliminin çalışma alanıdır.

Nümizmatik bilimi eski paraları ve ya madalyaları inceleyip çeşitli ekonomik ve sosyolojik yorumlarda bulunan bilimin adıdır.


sirinbilgi