Altın nasıl oluşur? Süpernova!

Paylaşmak önemsemektir!





Zamanında insanlar yetersiz teknoloji ile az değerli olan kurşunun ışıl ışıl parlayan altına dönüştürmeyi çok istediler ancak her seferinde başarısız oldular. Gelişen modern teknoloji ile artık Dünya’mız da altın üretebiliyoruz.

Tabii öncelikle bu değerli elementi gezegenimize nereden ve nasıl geldiğini bilebilmemiz için gökyüzüne, yıldızlara doğru bakmalıyız. Altın sanıldığı üzere Dünya’nın yer kabuğu içerisinden değil Dünya dışından gelen bir metaldir.

Bunun birinci sebebi de Süper Nova denilen yıldız patlamalarıdır.

Altın nasıl oluşur? Süpernova!
Altın nasıl oluşur? Süpernova!

Öncelikle yıldızların yapısını anlamalıyız. Yıldızlar en basit ve en hafif element olan hidrojenlerden meydana gelir.

Çok uzun yıllar boyunca nükleer füzyon hidrojeni kendinden daha ağır olan helyum,karbon ve oksijen elementlerine dönüştürür, sonrasında oluşan bu elementler daha da hızlı bir yanma gerçekleştirir nihayetinde demir ve nikel oluşturur. Ancak bu nokta itibari ile nükleer füzyon yeterince enerji salınımı yapamaz ve çekirdekten gelen basınç yavaş yavaş azalmaya başlar. Yıldızın en dış katmanları merkeze doğru çökme gerçekleştirmeye başlar ve bu oluşan ani enerji girişinden ötürü geri teperek yıldız patlar ve Süper Nova adını verdiğimiz olay gerçekleşir.




Yıldızın iç basıncı öylesine yüksektir ki atom altı protonlar ve elektronlar çekirdekte birleşmeye zorlanır, ve nötronları oluşturur. Bildiğiniz üzere nötronların itici güçleri yoktur ve diğer demir gurubu elementler tarafından kolayca yakalanır, çok sayıda nötronun bu yakalanma sonucunda kurşundan uranyuma, gümüşten, altına pek çok ağır elementin Süper Novada bir kaç saniyede oluşmasına sebebiyet verir.

Peki bu Süper Nova patlamasından sonra bu altına ne olur? basit Süper Novanın genişleyen şok dalgası yıldızlar arası evrende bu elementsel birikintiyi ileriye doğru iter ve diğer yıldızlara, gezegenlere ve astroit gibi cisimlere yönlenmesine neden olur. Muhtemelen Dünya’mıza da altın bu şekilde ulaştı.

Peki ya biz bu çok talep gören elementin daha fazlasını üretebilir miyiz? Cevabımız evet, üretebiliriz.

Parçacık hızlandırıcıları kullanarak yıldızlardan altının oluşumuna sebebiyet veren çeşitli nükleer tepkimeleri taklit edebiliriz. Burada şöyle bir durum karşımıza çıkmakta. Bu hızlandırıcılar ile teker teker atom oluşturma işlemi gerçekleştirilebileceğinden bir gram altın üretmek için bir evren süresince beklememiz gerekir.

Tabii o oranda altının maliyetini geçeceği için altının değeri müthiş derecede artar. Bu mantıklı bir çözüm olmayabilir.

Bir diğer çözüm ise okyanusların dibinde tahmini 20 milyon ton çözülmüş altın olduğu bilinmekte. Ancak buda çözeltinin çok konsantrasyonda bulunması dolayısıyla elde edilecek kazanımı çok maliyetli kılıyor.

Bir diğer ve en gelişkin yöntem olan astroit madenciliği neyse çoktan başlayanlar başladı bile, Japon dostlarımızın ne kadar düşük bir bütçe ile Hayabusa 2 adlı bir robot sistemi ile astroit madenciliğinde ne harika işler yapabildiklerini biliyoruz. Gelecekte yakınımızda bir Süper Nova patlarda gezegenimize bir altın yağmuru yağar. Tabii o patlamada bizde yok olmazsak.